Home > Nieuwsberichten > Uit de media: De kunst van het slapen

Uit de media: De kunst van het slapen



12/02/2019

Slapen in het ziekenhuis. Of juist niet. In het Slaap-Waakcentrum van het Zaans Medisch Centrum weten ze alles over woelen, wakker liggen, snurken en slaapwandelen.

Zeker sinds het slaapcentrum van het Slotervaartziekenhuis hier met 24 personeelsleden naartoe verhuisde toen dat ziekenhuis in Amsterdam failliet ging.

ZAANDAM Ongeveer een vijfde van de volwassenen heeft slaapproblemen. Wie hulp zoekt kan terecht bij het Slaap-Waakcentrum dat van Slotervaart naar het Zaans Medisch Centrum verhuisde. Het centrum onderzoekt en behandelt al 25 jaar ruim drieduizend mensen per jaar uit het hele land.

Vier nachten per week liggen hier in zeven slaapkamers mensen te slapen onder het oog van een camera met infrarood die ook in het donker alles registreert. En dan zijn de slapers ook nog beplakt met apparatuur die allerlei lichaamsfuncties in de gaten houdt: bewegingen, ademhaling, hersenactiviteit, hartritme, bloeddruk, zuurstofopname in het bloed. ,,De camera loopt tot de milliseconde gelijk met de signalen die van de ’plakkers’ af komen’’, zegt José Lam trots. Ze is hoofd Slaap-Waakcentrum.


Razend tempo

José en neuroloog/somnoloog Lonneke de Lau zijn blij met hun nieuwe werkomgeving in het ZMC. Zeker geen slaapverwekkende omgeving. ,,Alles hier is mooi, nieuw, fris en modern. Heel anders dan we gewend waren. En in een razend tempo is de afdeling hier opgebouwd met veel enthousiasme en inzet van iedereen. Dat maak je zelden mee’’, zegt Lonneke.

Het Slaap-Waakcentrum is een bovenregionale speerpunt van het ziekenhuis. In heel Nederland heb je maar een handvol van dit kaliber. Met een slaappoli waar de eerste gesprekken plaats vinden en patiënten soms apparatuur meekrijgen om thuis hun slaapritme te onderzoeken, tot de slaapafdeling waar alles is gericht op onderzoek van verstoorde nachtrust. Slapen is een kunst en volgens Lonneke eigenlijk een beetje eng. ,,Je moet je volledig over kunnen geven en dat kan alleen maar als je je ook veilig voelt.’’


Uitgeput

Van snurken en apneu, tot slapeloosheid en stoornissen in het bioritme worden hier onderzocht, waarbij slaapapneu (ademstops tijdens het slapen) qua onderzoeken op de eerste plaats staat, gevolgd door slapeloosheid. Niet kunnen slapen kan heel erg zijn, zegt Lonneke. ,,Als je al vijftien jaar slapeloosheid hebt, ben je behoorlijk uitgeput. Als je zelf wel eens twee nachten niet aan slapen toekomt, word je ook al een beetje labiel, je kunt niet meer focussen en jankt om niks. Als je chronische slapeloosheid hebt, heb je dat dus altijd. Je hersenen komen niet tot rust en je bent altijd moe.’’

Wie slaapt als een roos heeft geen idee hoe invaliderend slapeloosheid kan zijn. ,,Het bepaalt je hele leven en mensen worden er niet gezelliger op. Ze worstelen met het feit dat er weinig erkenning voor is. Dat mensen zeggen: je moet ook eens eerder naar bed gaan.’’ Patiënten hebben soms jaren last van slapeloosheid of apneu zonder dat het wordt herkend. Vaak zijn er externe factoren die van invloed zijn; van piekeren over schuldhulpverlening en huisuitzetting tot gedrag zoals de mobiele telefoon die maar niet uit gaat. ,,Die telefoon met zijn blauwe licht, is echt een probleem aan het worden. Dat licht remt de aanmaak van melatonine waar je slaperig van wordt. Veel jonge mensen zijn verslaafd en daar krijg je ruzie mee als je zegt dat de telefoon bij een slaaponderzoek uit moet. De vliegtuigmodus is dan een compromis’’, zegt José.

Het Slaap-Waakcentrum heeft als een van de weinige een chronobioloog die gespecialiseerd is in onderzoek naar en behandeling van verstoring van de biologische klok. Zo zijn er mensen waarbij het slaapritme verschuift waardoor ze een ’social jetlag’ krijgen zodat hun ritme niet gelijk loopt met dat van de maatschappij. Pubers maken later melatonine aan (waarvan je slaperig wordt) en hebben daar nogal eens last van. Die kunnen soms pas slapen om twee of drie uur ’s nachts en zijn dan om elf uur ’ ochtends pas fit, terwijl ze wel om negen uur een tentamen moeten maken. En als ze dan ook nog tot laat gamen of op hun telefoon zitten te kijken, dan wordt onder invloed van het licht de aanmaak van melatonine geremd.’’

Slaapgedrag verandert. Baby's slapen veel en ouderen hebben vaak minder slaap nodig. Mensen die in de luchtvaart werken en veel intercontinentaal vliegen, wennen jaren lang aan de jetlag, maar als zij ouder worden dan raakt hun ritme soms zwaar verstoord. ,,Dat is een opeenstapelend effect van jaren vliegen en tijdsgrenzen passeren. Ook mensen die in oproepdienst werken krijgen vaak slaapproblemen doordat ze altijd alert zijn, hetzelfde geldt voor mensen die waken bij een familielid dat op sterven ligt of die altijd wachten tot de kinderen thuis zijn en slapen. Allemaal invloeden van buitenaf.’’


Kinderen

Voor kinderen met slaapproblemen is ook plek in het Slaap-Waakcentrum. Ook bij hen kan de biologische klok van slag raken of ze hebben ouders die geen grenzen stellen waardoor ze geen tijd maken om te slapen en een verstoord ritme krijgen.

Slapen is nodig. Acht uur per nacht wordt gezegd, maar tussen de 6 en 9 uur is volgens Lonneke een normale slaapbehoefte. En heb je slaapproblemen, dan ben je niet echt ziek. Ook al heb je slaapproblemen de mensen die hier overnachten worden niet behandeld als zieken en krijgen bij wijze van spreken een hotelontbijtje voor ze naar hun werk gaan.

 

Bron: Dagblad Zaanstreek, 6 februari 2019

 

Klik hier voor meer informatie over het Slaap-Waakcentrum

Bezoekadres

Koningin Julianaplein 58
1502 DV Zaandam

Bezoektijden

16.00 - 19.30 uur (gehele week)
11.00 - 12.00 uur (alleen weekend)

© 2019 Zaans Medisch Centrum  - alle rechten voorbehouden | Privacy statement | Cookie verklaring | Responsible disclosure