Bescherm je gehoor: hard geluid kan je gehoor blijvend beschadigen

Een concert, festival of avond in de kroeg: harde muziek hoort er vaak bij. Ook tijdens bijvoorbeeld werken in de bouw of bij hobby's zoals motorrijden kan geluid al snel té hard zijn. Gehoorschade die eenmaal is ontstaan, herstelt meestal niet meer. En het kan iedereen overkomen.

KNO-arts Jan Rombout behandelt mensen van jong tot oud met gehoorschade. Zijn belangrijkste advies: bescherm je oren voordat je klachten krijgt.

Wat gebeurt er in je oor bij hard geluid?

Geluid komt via je oor terecht in het slakkenhuis. Daar zitten heel kleine haarcellen. Deze cellen helpen je om geluid te horen. Hard geluid kan deze haarcellen beschadigen.

“Als het eenmaal beschadigd is, is het klaar”, zegt Rombout. Beschadigde haarcellen herstellen niet meer. En een arts kan dan ook niets meer doen. De schade is ook niet te zien als een arts in je oor kijkt. Die haarcellen zijn zó klein, die kun je niet zien met een gewone microscoop. Met een gehoortest kan wel worden gemeten of je bepaalde tonen minder goed hoort.”

Wanneer is geluid te hard?

Geluid vanaf ongeveer 80 decibel kan schadelijk zijn voor je gehoor. Het gaat niet alleen om hoe hard het geluid is. Het maakt ook uit hoe lang je naar hard geluid luistert. Hoe harder het geluid, hoe korter je er veilig naar kunt luisteren.

Wil je weten hoe hard het geluid is? Met een decibel-app op je telefoon kun je een indruk krijgen.  Per stijging van 3 decibel verdubbelt de hoeveelheid energie en halveert de tijd waarin het geluid veilig is. Bij een geluidsniveau van 90 decibel (bijvoorbeeld een grasmaaier), kan schade na 4 uur optreden en bij een geluid van 103 decibel (bijvoorbeeld een live concert ) kan je gehoor in minder dan 5 minuten beschadigen. Hoe gevoelig je daarvoor bent, verschilt per persoon.

Een piep na een concert is een waarschuwing

Kom je na een festival thuis met een piep of suis in je oren? Neem dat serieus. Een piep kan na één of twee dagen verdwijnen. Zie dit wel als een waarschuwing van je oren. Luister je daarna opnieuw naar hard geluid? Dan kan er meer schade ontstaan.

Als je pech hebt, verdwijnt de piep niet meer. Blijvend oorsuizen heet tinnitus. Sommige mensen hebben daar weinig last van. Anderen juist veel. Ze kunnen bijvoorbeeld minder goed slapen, werken of zich concentreren. Tinnitus is niet te genezen. Er is wel hulp om er beter mee om te leren gaan, zoals cognitieve gedragstherapie en ontspanningsoefeningen voor je nek.

Gehoorschade merk je niet alleen aan een piep of een suis in je oren. Je kunt ook merken dat je gesprekken moeilijker kunt volgen. Vooral op een plek waar veel mensen door elkaar praten, is verstaan vaak lastiger.

Ook met oortjes: let op het volume

Veel mensen luisteren dagelijks met oortjes of een koptelefoon naar muziek, podcasts of video's. Dat hoeft geen probleem te zijn als het geluid niet te hard staat. Zet het volume daarom zo laag mogelijk. Op veel telefoons kun je ook instellen hoe hard het geluid maximaal mag staan.

Een koptelefoon die geluid uit de omgeving dempt, ook wel noise cancelling genoemd, kan prettig zijn op een drukke plek. Je hoort dan minder geluid uit je omgeving en hoeft het volume vaak minder hard te zetten.

Zo bescherm je je oren bij een concert

Ga je naar een concert, festival of een andere plek met harde muziek? Neem dan goede oordoppen mee. Je geniet nog steeds van de muziek, maar geeft je oren de bescherming die ze nodig hebben.

Je kunt zelf veel doen om gehoorschade te voorkomen:

• Draag oordoppen bij harde muziek. Zorg dat ze goed passen en je oren goed afsluiten. Neem ze zelf mee naar een concert of festival.
• Ga verder van de speakers staan. Hoe groter de afstand, hoe minder hard het geluid bij je oren aankomt.
• Zet muziek via je telefoon niet te hard. Stel op je telefoon in hoe hard het geluid maximaal mag staan.
• Let ook op hoe lang je luistert. Ook iets minder hard geluid kan schade geven als je er lang naar luistert.
• Neem een piep of suis serieus. Zie het als een waarschuwing om je oren voortaan beter te beschermen. 

Meer weten?

Meer weten over de gevolgen van hard geluid en hoe je je oren kunt beschermen? Lees de informatie van de Nederlandse Vereniging voor Keel-Neus-Oorheelkunde: Hard geluid / lawaai - Keel- Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van het Hoofd-Halsgebied